Voor veel fietsers is de LF Maasroute een prachtige meerdaagse tocht langs een rivier die onderweg steeds van karakter verandert. Voor David Sabelis, student aan de Toneelacademie Maastricht, werd die route veel meer dan dat. Hij maakte er zijn afstudeerfilm over: een verstilde reis van Maastricht naar de Noordzee, waarin niet het fietsen centraal staat, maar de ervaring van onderweg zijn.
Zes dagen fietste David afgelopen voorjaar over de LF Maasroute. Uiteindelijk bleef daar een film van ruim een half uur van over. ‘Ik hoop dat de kijker in die dertig minuten iets ervaart van wat ik in een week heb gevoeld.’
Dat juist de Maasroute het decor van zijn afstudeerproject werd, was eigenlijk vanzelfsprekend. ‘Ik woon en studeer in Maastricht en fietste al vaak langs de Maas. Toen ik op het idee kwam om daar een afstudeerproject van te maken, ontdekte ik dat er een bewegwijzerde fietsroute is langs de Maas van Maastricht naar Rotterdam; de LF Maasroute.’
Dat hij na zijn afstuderen Maastricht verlaat om opnieuw ‘het land in te trekken’, net als de Maas, gaf deze tocht voor hem extra betekenis. ‘Net zoals de rivier onderweg is naar de zee, ga ik straks ook weer een nieuwe fase in. Dat volgen van de stroom van een rivier naar zee heeft voor mij iets heel poëtisch.’
David reed relatief korte etappes van ongeveer zestig kilometer per dag. Dat had deels een praktische reden: hij vervoerde behoorlijk wat filmapparatuur op een gewone stadsfiets. Maar belangrijker was zijn manier van reizen. ‘Ik vind het fijn dat je de tijd hebt om ergens lang te blijven als dat goed voelt. Het hoeft geen race tegen de klok te zijn.’
Volgens hem is een week ideaal voor de volledige LF Maasroute, als je echt wilt beleven waar je bent. Natuurlijk kan de route sneller worden gereden, maar dan verandert ook de ervaring. ‘Ik wilde juist ruimte hebben om ergens af te stappen, rond te kijken of een stuk te lopen.’
Voor zijn film zocht David bewust niet de bekende uitzichtpunten of picknickplaatsen op. ‘De mooiste beelden vond ik juist op plekken waar bijna niemand stopt.’ Zo noemt hij de omgeving van Maasband, waar drooggevallen rivierarmen, dode takken en zandbanken een bijna on-Nederlands landschap vormen. Ook het gebied rond Blitterswijck, dicht bij de Duitse grens, maakte veel indruk. ‘Daar ben ik zelfs een stuk gaan lopen omdat het zo mooi was.’
Onderweg ontdekte hij regelmatig onverwachte ‘cadeautjes’: een verlaten rivierarm, een strandje waar hij kon zwemmen of een bijzonder uitzicht dat niet in een routegids staat. ‘Als je alles vooraf uitstippelt, mis je juist de verrassingen.’
Juist doordat de Maas steeds dezelfde reisgenoot blijft, vallen de veranderingen extra op. In Limburg slingert de rivier door kleinschalig landschap. ‘Daar was de Maas wat vriendelijker en had ik meer connectie met de omgeving’, aldus David. Later, richting Brabant, wordt het water breder en openen de uiterwaarden zich. ‘Op een gegeven moment voelt het niet meer als een rivier, maar als een enorme waterweg.’
En dan de ontknoping. ‘Bij de zee voelde het bijna euforisch. Je ruikt het zout, hoort de meeuwen en ineens is de horizon alleen nog maar water.’ Hij zag fietsers die hun voorwiel in zee doopten als symbolische afsluiting van hun tocht. ‘Toen kreeg ik zelf ook het gevoel: ja, dit is echt het einde.’
David koos ervoor om de route alleen te fietsen. ‘Als je met iemand samen fietst, praat je veel. Dat is gezellig, maar als je alleen bent gebeurt er iets anders.’ Volgens hem biedt alleen fietsen ruimte voor gedachten die in het dagelijks leven vaak worden overstemd. Mensen nemen niet meer de tijd om zich op een goede manier eenzaam te voelen. ‘We zijn bijna altijd omringd door mensen, geluid, schermen en prikkels, vooral in een stad. Als je jezelf daar even buiten plaatst, ontstaat er rust. Dat kan heel waardevol zijn.’
Toch hoefde hij niet altijd op zichzelf te zijn. Hij overnachtte bewust in kleine hotels en bed & breakfasts. ‘Na een dag alleen fietsen vond ik het juist fijn om ’s avonds even een gesprek te hebben. Ik ben best extravert.’
Voor en tijdens de tocht dacht David regelmatig terug aan de Pippi Langkous-films die hij als kind zag. De muziek onder deze film is dan ook afgeleid van de melodieën uit die Pippi-films. ‘Dat gevoel van vrijheid, buiten zijn en op avontuur gaan nam ik mee toen ik vertrok.’ Hij hoopt dat zijn film datzelfde gevoel oproept. Want volgens hem onderschatten veel mensen hoeveel er in Nederland nog te ontdekken valt. ‘We denken vaak dat je ver weg moet voor avontuur. Maar ook hier kun je landschappen tegenkomen die je helemaal niet verwacht en binnen korte afstand kan het landschap enorm variëren.’
Voor David was de tocht uiteindelijk veel meer dan een afstudeerproject. ‘Niet iedereen hoeft per se de hele Maasroute te gaan fietsen. Maar als mensen na het zien van de film denken: ik ga naar buiten, ik neem wat meer rust of ik stap een dag op de fiets, dan is mijn project geslaagd.’
Misschien is dat wel precies de kracht van de LF Maasroute. Niet alleen het bereiken van de Noordzee, maar alles wat er gebeurt tussen vertrek en aankomst. In de natuur zijn roept alleen al op tot reflectie; mensen realiseren zich vaak niet hoe belangrijk dat kan zijn. Soms is de mooiste ontdekking niet de bestemming, maar de rust en vertraging die je onderweg vindt.
Een film die geen reisvlog wil zijnInmiddels is Davids afstudeerfilm af. Wie een klassieke fietsfilm verwacht, komt bedrogen uit. ‘Dat ik fietste was misschien helemaal niet zo interessant.’ In de film zie je juist veel momenten waarop hij niet fietst: kijken naar het water, zwemmen, bewegen, dansen of simpelweg aanwezig zijn in het landschap. De montage moest de vertraging voelbaar maken. ‘Een mooi beeld met muziek kan soms veel meer vertellen dan woorden.’
De docenten van de Toneelacademie waardeerden die aanpak. Ze waren vooral positief over de beelden, de montage en het concept van de film. ‘Ik ben benieuwd hoe fietsers naar mijn film kijken, of ze het herkennen of juist denken: Hé, zo kan het ook.’
Bekijk de film hier (tekst gaat na de video verder):
Voor wie zelf de LF Maasroute of andere LF-routes wil fietsen, heeft hij een paar eenvoudige adviezen:
• Neem niet te veel bagage mee. Als je in hotels of B&B’s overnacht, heb je verrassend weinig nodig.
• Zorg voor goede zonbescherming. En ook een pet bleek voor hem onmisbaar.
• Neem zwemkleding mee. ‘Ik zou het liefst elke dag even zwemmen.’
• Boek je overnachtingen vooraf als je zonder stress wilt fietsen.
• Plan niet te lange etappes als je onderweg ook echt wilt genieten van de omgeving.
• En neem natuurlijk een camera mee om vast te leggen wat je zoal ziet.
De LF Maasroute loopt van Maastricht naar de Noordzee (Hoek van Holland) en dan weer landinwaarts naar Rotterdam. De Maasroute is in beide richtingen bewegwijzerd, je kunt dus zowel in Rotterdam als in Maastricht starten. De totale route is 475 kilometer lang en vormt het Nederlandse deel van de internationale Maasfietsroute EuroVelo 19.
Op de route kom je een aantal pontjes tegen. Mocht je (een deel van) deze route willen gaan rijden, check dan altijd vooraf even de vaarschema’s van deze pontjes, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.